Radio was hèt massamedium tijdens de oorlogsjaren. In Duitsland speelde de radio een essentiële rol in de nationaal-socialistische propaganda. Zodra Hilversum was bezet, werd ook de Nederlandse radio onder Duits toezicht geplaatst. In januari 1941 werden de omroepverenigingen vervangen door één staatsomroep onder NSB-leiding.

De meeste Nederlanders luisterden echter ondanks een verbod gewoon naar de zenders uit Engeland. Naast de BBC was dat twee keer per dag een kwartier lang Radio Oranje, de officiële zender van de uitgeweken Nederlandse regering. De wilskrachtige toespraken van koningin Wilhelmina uit Londen gaven hoop en moed.

Daarom besloten de Duitsers in mei 1943 tot "tijdelijke inbeslagname" van de radiotoestellen. De poging van de Duitsers om de Nederlanders via de radio tot zich te winnen was mislukt. De inlevering van de radio's zou ook gedeeltelijk mislukken. Duizenden radio's verdwenen onder vloeren of achterin kasten en er werden allerlei radio-ontvangers in elkaar geknutseld om clandestien naar de radio te kunnen blijven luisteren.

Naar schatting 1,1 miljoen Nederlanders hadden een radiotoestel. Sinds de invoering van het luistergeld in januari 1941 was dit precies geregistreerd. Ruim 700.000 toestellen werden ingeleverd. Door de huiszoekingen en dreiging met zware straffen nam het aantal ingeleverde radio's toe tot ca. 800.000.

"HIER RADIO ORANJE, DE STEM VAN STRIJDEND NEDERLAND"

Kort na het begin van de tweede wereldoorlog werd vanuit London een Nederlands programma verzorgd onder de titel Radio Oranje. Op zondagavond 28 juli 1940 werd tijdens de eerste uitzending een toespraak uitgezonden van Koningin Wilhelmina. De jaren daarop sprak zij regelmatig het volk toe. Radio Oranje verzorgde betrouwbaar nieuws vanuit London en probeerde de Nederlanders een hart onder de riem te steken.

Radio Oranje was de zender van de Nederlandse regering in ballingschap, die kort na het begin van de Tweede Wereldoorlog in Londen werd opgezet.

Radio Oranje maakte gebruik van de zenders van de BBC. De uitzendingen bevatten beschouwingen op het nieuws, maar ook gecodeerde boodschappen voor het verzet in Nederland, bijvoorbeeld over wapenzendingen of sabotageacties.

De uitzendingen waren via de korte golf ook te ontvangen in het toenmalig Nederlands-Indië en door mensen op zee. Direct na de oorlog verhuisde de redactie naar Eindhoven, waar de zender ging samenwerken met Radio Herrijzend Nederland, een zender die in 1944, na de bevrijding van het zuiden van Nederland, de lucht inging. Uit dat samenwerkingsverband is in 1947 uiteindelijk de Wereldomroep ontstaan.

"HIER IS HERRIJZEND NEDERLAND, DE ZENDER OP VRIJ VADERLANDSE GROND"

Op 18 september 1944 werd Eindhoven al bevrijd. Bij Philips hadden ze tijdens de oorlog in het geheim onder leiding van de verzetsman Gehrels een radiozender gebouwd met de bedoeling om direct na de bevrijding met uitzendingen te beginnen. De eerste uitzending was op 3 oktober 1944 vanuit Eindhoven.

De zender opende met de woorden: “Hier is Herrijzend Nederland, de zender op vrije Nederlandse grond…” . De omroeper was Radio Oranje-chef Van de Broek. Hij was vanuit Engeland via België naar Eindhoven gekomen.

De taak van de zender 'Herrijzend Nederland' is de mensen in het bevrijde zuiden van het juiste nieuws te voorzien. En de mensen in het nog bezette Nederland boven de grote rivieren, moed in te spreken.
Voor hen kwam de bevrijding pas in mei 1945. Voor het westen van Nederland kwam nog de verschrikkelijke 'hongerwinter'. De zender 'Herrijzend Nederland' is gebleven tot januari 1946, daarna werden de uitzendingen weer vanuit Hilversum verzorgd.

Bekende medewerkers van Herrijzend Nederland waren Frits Thors, Karel Nort, Netty Rosenfeld, Arie Kleywegt, Joop Landré en Max Dendermonde.